ادای دین به مهاجران افغانستانی

گلاره عباسی: برای این نقش، معلم زبان داشتم و بازیگران افغان فیلم نیز به من کمک کردند. مسأله مهم این نقش بحث غربت بود و چون خود تجربه غربت را داشتم می‌خواستم ادای دینی به مهاجران داشته باشم و بتوانم این رنج و مبارزه مهاجران را نشان دهم.
از صحبت‌های این بازیگر در نشست خبری «شادروان»

یک فیلم کولی‌وار

بهزاد عبدی: از ابتدای فیلم، غرق شور و هیجان و غم شدم. این فیلم یک فیلم کولی‌وار است و برای موسیقی آن از موسیقی کولی وار استفاده کرده و تلاش کردم تا به تم اصلی فیلم که یک ملودرام غم انگیز  است وفادار بمانم.
از صحبت‌های این آهنگساز در نشست خبری «شادروان»

«برف آخر» در دفتر احسان علیخانی

امیرحسین عسگری: اساساً نطفه برف آخر در دفتر علیخانی بسته شد، احسان می‌گفت اگر قرار است به خاطر دغدغه‌ها سر پروژه نباشم، بهتر است عنوان تهیه‌کننده را هم یدک نکشم. آقای علیخانی مشاور این پروژه بود، حتی اینکه سرمایه‌گذار است در لحظه اتفاق افتاد، به عنوان یک هل اولیه چرخ را تکان داد و آقای مصطفوی تا آخر راه پیش رفت.
از صحبت‌های این کارگردان در نشست خبری «برف آخر»

خدا با ما یار بود

امین حیایی: من فکر می‌کردم پنج ماه فیلمبرداری طول بکشد، با توجه به متنی که خوانده بودم، فکر نمی‌کردم فیلم زیر پنج ماه جمع شود اما آنقدر خدا با ما یار و عشق دوستان همراه بود فیلمبرداری فیلم دو ماه طول کشید. برای اینکه یک ابر در هوا باشد چند ساعتی صبر کردیم، سکانس آخر را گرفتیم و بعدش به برنامه عصر جدید آمدم، این همدلی و عشق بین گروه باعث شد کار زود جمع شود.
از صحبت‌های این بازیگر در نشست خبری «برف آخر»

محدثه واعظی‌پور
روزنامه‌نگار
نه فقط با نقش جذاب و خوب نوشته شده ارغوان در «زمانه» (حسن فتحی) که با حضور در سریال «پنج کیلومتر تا بهشت» (علیرضا افخمی) نشان ‌داد بازیگری مستعد است که علاوه بر امتیازهای ظاهری، میمیک منعطف، صدایی پخته و توانایی  درک شخصیت‌ و پیچ و خم‌های آن را دارد. ایزدیار هر وقت با کارگردانی درجه یک همراهی و نقشی خاص بازی کرده، قابل توجه و گاه بی‌رقیب بوده است. در فیلم‌های متوسط هم، حضورش قابل قبول و بازی‌اش کم ایراد است. او درک درستی از شخصیت‌ها دارد و به طور غریزی می‌داند چطور حس و حال و موقعیت آن نقش را برای تماشاگر به شکلی باورپذیر به نمایش بگذارد. نقش ارغوان، به‌دلیل ماهیت جذابش، فرصتی در اختیار او قرار داد تا در دل یک ملودرام عاشقانه با رگه‌های پررنگ اجتماعی، نماینده نسلی از دختران جوان باشد که مقهور قدرت و ثروت می‌شوند و هرچه می‌کوشند نمی‌توانند بر شکاف طبقاتی و بحران‌های اجتماعی غلبه کنند. شاید اگر «زمانه» در تلویزیون ساخته نمی‌شد سرنوشت ارغوان، تسلیم شدن به بازی بهزاد (حمید گودرزی) و کنار کشیدن از مثلث عاشقانه‌ای که ضلعی مهم از آن بود، نمی‌شد. «زمانه» می‌توانست تلخ‌تر و هولناک‌تر باشد اما تلویزیون، تلخی‌های سریال فتحی را تعدیل کرد.
تکرار همکاری با فتحی در «شهرزاد» و قرار گرفتن در کنار شهاب حسینی و ترانه علیدوستی فرصتی تازه برای این بازیگر جوان بود، تا این بار در نقشی متفاوت با آنچه تجربه کرده، جنون و عشق زنانه را تجسم ببخشد. شیرین شاه‌نقشی بود که می‌توانست قدرت بازیگری ایزدیار را عیان کند. او از این فرصت به بهترین شکل استفاده کرد و در کنار علیدوستی و حسینی به مهم‌ترین و جذاب‌ترین قطب قصه تبدیل شد. ملکه‌ای نازپرورده و مغرور که عاقبت به دام عشقی نامتعارف گرفتار شده، آرام می‌گرفت. ایزدیار می‌توانست با یک بازی برونگرایانه و پر از تظاهرات و جلوه‌گری‌های خام، شیرین را به کاریکاتوری از دختری اشرافی تبدیل کند، اما آنچه از شیرین در ذهن تماشاگر باقی است، زنی است که خود قربانی اشرافیتی مردسالارانه است و با قربانی کردن قباد (شهاب حسینی) و شهرزاد (ترانه علیدوستی) می‌کوشد بازی را به نفع خود پایان بدهد.
با «ابد و یک روز» و انتخاب درست سعید روستایی، پریناز ایزدیار چند گام بزرگ برای تبدیل شدن به بازیگر سینما برداشت و یک شبه ستاره شد. ستاره‌ای که در فیلم بسیار خوب روستایی، در نقش دختری از طبقه فرودست، حضوری خیره‌کننده داشت. سمیه و «ابد و یک روز» می‌توانست به پرتگاه ایزدیار تبدیل شود. می‌توانست او را به چهره‌ای پرکار و پولساز تبدیل کند و خیلی زود او را مثل انبوهی از بازیگران زن جوان سینما، مصرف کرده و تمام کند اما انتخاب‌های بعدی این بازیگر، نشان داد قرار نیست فقط در قالب ستاره‌ای زیبا و پولساز، به گیشه رونق بدهد. حضور در فیلم «ویلایی‌ها» (منیر قیدی) و همکاری با رامتین لوافی در فیلم خوب «هت تریک» و بازی در «سرخ‌پوست» (نیما جاویدی) در کمتر از سه سال پس از «ابد و یک روز» سه نقش سه ستاره به کارنامه ایزدیار اضافه کرد. حضور کوتاهش در «متری شیش و نیم» را هم نمی‌توان فراموش کرد. در نقش دختری زخم خورده که نمی‌خواهد گذشته تاریکش را مرور کند.
فیلم‌های متوسط کارنامه ایزدیار مثل «تابستان داغ» (ابراهیم ایرج‌زاد) یا «سه کام حبس» (سامان سالور) نشان دادند که او بازیگری تمام عیار است و با وجود جوانی می‌تواند بر ضعف فیلمنامه و کارگردانی غلبه کرده و خود را فراتر از اثر در معرض تماشا و داوری بگذارد. او امسال با فیلم «ملاقات خصوصی» ساخته امیر شمس در چهلمین جشنواره فیلم فجر حضور دارد. یک فیلم شهری با داستانی پرتعلیق که ایزدیار نقش پروانه را در آن بازی می‌کند. دختری از حاشیه شهر که می‌خواهد در فضای ناامن، ناسالم و مردانه خانواده و محیط اطرافش سلامت زندگی کند. پروانه، نامی مناسب برای این نقش است، زیبا، لطیف و در آستانه شکستن.

سحر عصرآزاد
منتقد سینما
فیلم سینمـایی «علفزار» بــــه یـــــــــــــک روز از زندگی پرتلاطم یــــــک بازپرس می‌پــــردازد اما در میان طوفان پرونـــــــــــده‌های ملتهب اجتماعی درمی ماند و نمی‌تواند خط زندگی او را برجسته و مهم کند.
کاظم دانشی در نخستین تجربه فیلم بلند سینمایی براساس فیلمنامه‌ای از خودش سراغ پرونده‌های واقعی مردمان امروز رفته و تلاش کرده چند موضوع داغ و مبتلابه اجتماعی را با محوریت کاراکتر یک بازپرس مورد بسط و گسترش قرار دهد.
از خطای یک مأمور سر صحنه دستگیری یک خلافکار تا تلاش یک زوج معتاد برای گرفتن شناسنامه برای فرزند نامشروع و البته پرونده محوری که تعرض و تجاوز به یک یا چند زن را در یک میهمانی خارج شهر طرح می‌کند.
معضلاتی مهم که کمتر راه به اخبار و آمار رسمی پیدا می‌کنند و تنها در شنیده‌ها و حرف‌های درگوشی باقی می‌مانند. فیلم این امتیاز ویژه را دارد که این حرف‌های درگوشی را بلند ادا می‌کند تا به گوش همه برسد. اما مشکل اصلی این است که جسارت در طرح موضوع را فدای طرح معضلات و پرونده‌های مختلف می‌کند و به همین دلیل از تمرکز و آسیب شناسی بازمانده و در واقع در همان طرح موضوع متوقف می‌ماند.
مهمتر از همه اینکه نمی‌تواند کاراکتر محوری خود را که بهانه‌ای برای سرک کشیدن به این پرونده‌ها و طرح موضوع است، فراتر از تصویر یک بازپرسِ درگیرِ محیط کار برای مخاطب ملموس و شفاف کند.
مخاطب از این بازپرس با بازی حساب شده و هوشمندانه پژمان جمشیدی چیزی بیش از این نمی‌داند که در تلاش برای انتقالی به تهران از این شهر حومه‌ای کوچک است تا بتواند درمان فرزندش را دنبال کند.
بهانه‌ای کلیشه‌ای که تنها کارکردش تحت فشار بودن بازپرس و اصرارهای او به مافوقش را برای انتقالی به‌دنبال دارد و تمهیدی دراماتیک برای اینکه بر سر دوراهی کلاسیک عشق (فرزند) و وظیفه (قانون/وجدان) قرار بگیرد.
فراتر از این چیزی از زندگی شخصی کاراکتر محوری نمی‌بینیم و تنها در بطن پرونده‌هایی که در یک روز کاری به او مراجعه می‌شود، کشمکش‌های درونی او را در لحظاتی کوتاه شاهد هستیم که به تصمیماتی خطیر حتی در خلاف جهت منافع خودش منتهی می‌شود. این جای خالی در پردازش شخصیت که می‌توانست ارتباط مخاطب را با قهرمان و داستان یک روز ملتهب از زندگی اش تنگاتنگ‌تر کند، با تعدد پرونده‌هایی پر شده که درام را دچار انباشتگی و تعدد خط قصه کرده است.
در عین حالی که نقاط تلاقی این خطوط تنها بازپرس است و این امکان وجود داشت که با ایجاز تمرکز داستانی روی یک موضوع محوری برجسته‌تر و مهمتر قرار گیرد؛ یعنی همان تجاوز و تعرض و تلاش یک زن برای شکایت از متجاوز یا متجاوزان ورای از دست رفتن آبرو در خانواده‌ای متنفذ و شهری کوچک و سنتی و حتی طلاق و از دست دادن فرزند. اما فیلمساز این کار را نکرده و به همین دلیل در بخش میانی با قصه‌ای عریض و پرشاخه روبه‌رو هستیم که نگرانی برای چگونگی پایان بندی و جمع کردن تور قصه را زیاد می‌کند. آنچه در پایان اتفاق می‌افتد مؤید این نکته است که نگرانی بیهوده نبوده است چراکه این تعدد خطوط و کاراکترها و مهمتر از همه طرح معضلات اجتماعی در پایان، نیاز به یک نقطه ثبات نسبی دارند تا پرونده فیلم بسته شود.
اما می‌بینیم که پایان و چگونگی بسته شدن پرونده کاراکترها کش می‌آید و در چند مرحله با ایست‌هایی ناگزیر، چاره‌ای جز رها کردن کاراکترها در وضعیتی معلق و واگذار کردن سرانجام آنها به ذهن مخاطب و نریشن روی فید سیاه باقی نمی‌ماند.

افشین اخلاقی
کارگردان  «هاجرو»
ایده فیلم «هاجرو» براساس داستان کوتاهی از کتاب «فصل پنجم» خالد نویسا شکل گرفته است که توسط امیرمسعود سهیلی اقتباس شده است. اگر بخواهیم «هاجرو» را از منظر روایت ببینم فرم گراست و تم اصلی را حصاری می‌بینم که چه در قصه و چه در دکوپاژ فرا گرفته است، زیرا این فیلم محوریتش شخصیت زنان در کشورهای جهان سوم و حرفش مبارزه با تبعیض جنسیتی در این کشورهاست.
حضور در جشنواره فجر به‌عنوان ویترین سینمای ایران بسیار دلنشین است اما اگر این رویداد می‌توانست در چهل سالگی خودش با جدی گرفتن فضای فیلم کوتاه به‌عنوان یک بنیان مهم برای نسل جدید سینمای بلند اهمیت ویژه‌ای قائل گردد، این حسرت چندین ساله را تسکین می‌بخشید. دریغ و صد افسوس که در چهل سالگی جشنواره فیلم فجر باز هم جامعه فیلم کوتاه مهجور مانده است... مستندات من نسبت به این ادعا سانس اکران محدود برای فیلم‌های کوتاه در جشنواره و عدم نمایش آن برای مردم در پایتخت و شهرستان‌ها است. انگار فقط رفع تکلیفی بیش نیست.
فیلم کوتاه در همه چیز مهجور است، در تأمین بودجه، مراحل ساخت و... فیلمسازان چه مبتدی و چه حرفه‌ای مشکلات فراوانی را در روند ساخت یک اثر تجربه می‌کنند و با مشقت‌های فراوان مانند ماهی سالمون که برای رسیدن به اقیانوس از میان خطرات مختلف به سمت هدفش پیش می‌رود، به ریسکی بزرگ اقدام می‌کنند. با همه این مشقت‌ها وقتی فیلمساز به جشنواره‌ای می‌رسد باز هم آنجا او را مهجور و بی‌پناه می‌بینند. پس بدانیم که با چه خانواده‌ای سروکار داریم؛ خانواده‌ای عاشق، آبرودار و بی‌پناه در ایران....

ادامه از صفحه 13
 زمینه علاقه‌مندی و گرایش‌تان به سینما از کجا آمد؟
ماجرا به هشت سالگی‌ام باز می‌گردد؛ وقتی فیلم «خواهران غریب» را در یکی از اردوهای مدرسه دیدم. تماشای این فیلم آنقدر بر من اثر گذاشت که انگار پنجره‌ای به سوی یک دنیای تازه باز شد. این آغاز علاقه‌مندی‌ام بود. دیگر در مدرسه‌ بند نمی‌شدم، به هر بهانه‌ای سینما می‌رفتم، البته کودکی‌ راحتی نداشتم، از 10 سالگی سر چهارراه‌‌ها سیگار فروشی می‌کردم. خرجی خانه با من بود. همین بود که زمان بیشتر دست خودم بود و راحت‌تر سینما می‌رفتم. در این سینما رفتن‌ها عاشق فیلمسازی شدم. متعجبم بودم که یک کارگردان چطور این کار را انجام می‌دهد. کم‌کم سر از پشت صحنه فیلم‌ها درآوردم، شهرک شهید غزالی می‌رفتم. از روند تماشای ساخت فیلم‌ها سیر نمی‌شدم. به خاطر فقرخانواده‌، رسیدن به سینما برایم غیر ممکن به نظر می‌رسید. ریاضی‌ام خوب بود و کامپیوتر خواندم. در نوزده سالگی مدیر آی تی چند شرکت شدم، همزمان دانشگاه هم می‌رفتم. بیست و هفت- هشت واحد مانده بود کارشناسی بگیرم که دوباره عشق به سینما یقه‌ام را گرفت. به فکر انصراف از رشته‌ام و رسیدن به سینما افتادم. به یکباره همه مسئولیت‌های کاری‌ و دانشگاه را رها کردم. سر از انجمن سینمایی کرج درآوردم و بعدتر هم فیلمسازی را شروع کردم. از مدرسه ملی سینما هم تجربه‌های خوبی به دست آوردم، به لطف ساخت چند فیلم کوتاه در عرصه جهانی تجربه‌های خوبی کسب کردم. اینها را گفتم که بدانید چقدر خالصانه و با وجود  چه شرایطی قدم به این عرصه گذاشتم، هر چند برای برهه‌ای سختی زیادی تحمل کردم اما اصلاً پشیمان نیستم. دنبال این بودم که در 30 سالگی اولین فیلم خودم را بسازم که ساختم.
با این تفاسیر سینما را منجی خود برای گذر از دشواری‌های زندگی گذشته خود می‌دانید؟
 نه. اصلاً. درست است که کودک کار بودم اما روحیه‌ام طوری نبود که سمت خلاف کشیده شود. خانواده‌ام شرایط مالی خوبی نداشت اما از همان سن کم در آرزوی این بودم که آدم بزرگی بشوم. شاید باورتان نشود اما حتی آن وقتی که سر چهارراه‌ها سیگار می‌فروختم هم فکر نمی‌کردم بدبخت هستم. ایمان داشتم که همه آن مشکلات موقتی‌اند. حالا هم ادعایی ندارم که به آرزوی سال‌های دور کودکی‌ام رسیده‌ام، فقط نمی‌خواستم تن به تاریکی بدهم. زندگی در جنوب شهر را نباید با بزهکاری مساوی دانست! بزهکاری به تبع شرایط نامطلوب اقتصادی، بخشی از آن فضا به شمار می‌آید، نه همه آن! من هنوز هم عاشق آن خیابان‌ها هستم، صفا و صمیمیتی که در جنوب شهر پیدا می‌شود هیچ کجای دیگر نیست.
 پس این نگاه امیدوارانه‌ای که با وجود تلخی‌ها در فیلم خودنمایی می‌کند برآمده از تجربیات زیستی خودتان است؟
 بله. من با همه وجودم این را زندگی کرده‌ام، این که در اوج سختی هم می‌توان امیدوار بود. این تجربه‌ای است که من کسب کرده‌ام و حالا به علاقه‌مندان فیلمسازی می‌گویم که امثال من را ببینید و نگویید که موفق شدن فقط در گرو پول و حمایت است! هرچند که داشته ارزشمندتری داشتم، انرژی و حمایت معنوی پدر و مادرم را. آدم اگر بخواهد می‌تواند، من از آن شرایط بد و سخت خودم را بیرون کشیدم، پس ای کاش باقی هم ناامید نشوند و بدانند که می‌توانند.
 بخش قابل توجهی از فیلم در زندان سپری می‌شود، آنچنان که تصاویر متفاوت و متعددی از فضای زندان و روابط زندانی‌ها و حتی خانواده‌های آنان را می‌بینیم. این فضا چقدر برخاسته از واقعیت و تحقیق‌های شما است؟
 خب من غیر از زندان زنان، همه زندان‌ها را دیده‌ام. راستش دوستان زندانی زیادی دارم که با آنها در ارتباط هستم. از تماس تصویری گرفته تا ملاقات رودررو. آنقدر که انگار آن فضا و آدم‌هایش را زیسته‌‌ام. تحقیقات من را به سوژه فیلم رساند اما به خاطر ارتباط با دوستانم فضای زندان را از قبل می‌شناختم. شاید تعجب کنید اما خط به خط فیلمنامه را با دوستان و رفقای زندانی‌ام چک می‌کردم و حتی از آنان ایده می‌گرفتم، به یکی از آزادشده‌ها هم نقش دادم. بازیگر نقش نبی، دو هفته قبل از فیلمبرداری آزاد شد و خود واقعی‌اش را بازی کرد. با این حال یک بخش‌هایی از فیلم مانند «ملاقات خصوصی» حاصل تخیل
 است.
 ایده اولیه قصه را هم از همان ملاقات‌هایی که اشاره شده گرفتید؟
بله، چند زن زندانی به خاطر همین جرمی که در فیلم هم آمده دستگیر شده بودند، داستان یکی از آنان جالب بود. نحوه آشنایی با پسری که داخل زندان بود شبیه شخصیت قصه است با کمی تفاوت.
 با این حساب زندان‌ها و زندانی‌های آن مملو از ایده برای فیلمسازی‌اند!
جالب است که این محیط حتی برای فردی مانند من که به خاطر محیط زندگی‌‌ام با انواع و اقسام بزه ‌آشنا هستم هم گاهی عجیب است.
 بازگردیم به پاسخ چند سؤال قبل، در مدرسه ملی سینما از چه کسی بیشتر تأثیر گرفتید؟
همه استادان ما آدم‌های بزرگی بودند؛ کیانوش عیاری، صدرعاملی، پوراحمد، شهرام مکری، فرزاد مؤتمن، داوودنژاد، لیلا حاتمی، محمود کلاری، هایده صفی یاری، هومن بهمنش، بهرام دهقانی، کامبوزیا پرتوی، مهران کاشانی و... همه‌شان در آن برهه برای یک به یک ما در حکم یک حامی بودند. خیلی فراتر از آن چیزی که در دانشگاه و آموزشگاه‌ها رخ می‌دهد آنجا یاد گرفتم. زمانی دیدن اینها برای من آرزو بود، معجزه بود که از این فرصت بهره‌مند شدم. اغراق نیست که بگویم همه آنان از نظر منش و نگاه به سینما بر من اثر گذاشتند حتی گاهی با تعریف یک خاطره. فقط نمی‌دانم چرا منحل شد! روند موفق و خوبی داشت. حیف.

چهاردهمین دوره   بهمن  1374
دوره چهاردهم جشنواره پس از مدت‌ها با آنکه با نام فجر انقلاب اسلامی نامگذاری شده بود، در اسفندماه 1374 برگزار شد. این دوره با معرفی آثار تازه‌ای چون خواهران غریب، گبه، غزال، لیلی با من است و پدر فضای پرشور و صدایی را ایجاد کرد، چرا که برخی از این آثار با توجه به عدم گذشت فاصله نه چندان دور از سال‌های جنگ تحمیلی، از زاویه جدیدی سینما را به فضای آن سال‌ها نزدیک کرده بودند.
در این دوره، از «سلمی المصری»، بازیگر مشهور و شناخته شده اثر ماندگار «بازمانده»، ساخته سیف الله داد در چهارچوب حمایت سینمای ایران از مبارزات مردم فلسطین قدردانی شد. همچنین سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول به اثر «دکل» ساخته «عبدالحسین برزیده» و سیمرغ بلورین بهترین فیلم دوم به اثر «پدر» ساخته «مجید مجیدی» اختصاص یافت. در این دوره سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به «کیومرث پوراحمد» به خاطر فیلم «خواهران غریب» رسید، آن هم در شرایطی که افرادی چون مجید مجیدی، رسول ملاقلی‌پور و محسن مخملباف کاندیدای این جایزه
بودند.
سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد به «محمد کاسبی» به خاطر بازی در فیلم «پدر» رسید. همچنین سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن به «فاطمه گودرزی» به خاطر بازی در فیلم «غزال» رسید. سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه جشنواره چهاردهم به «رضا مقصودی» و «کمال تبریزی» به خاطر فیلم «لیلی با من است» اهدا شد.«حسین علیزاده» نیز موفق شد تا سیمرغ بلورین بخش موسیقی متن جشنواره چهاردهم را برای فیلم «گبه» از آن خود کند.
هیأت داوران جایزه ویژه خود را به دو فیلم به ترتیب: «بازمانده» ساخته «سیف الله داد» و «قصه‌های بازار» ساخته «عبدالله علیمراد» اهدا کرد.«جواد شریفی راد» نیز موفق شد سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه دوره چهاردهم را به خاطر فیلم «دایره سرخ» ساخته جمال شورجه از آن خود کند.